Pendik’in merkezi ve yoğun yerleşimli bölgelerinden Bahçelievler mahallesi, hem eski yapıların hem de yenilenen binaların iç içe geçtiği bir dokuya sahiptir. Geçtiğimiz günlerde bu mahallede yaşayan bir ailemizden oldukça çaresiz bir çağrı aldık. Müşterimiz, dairesindeki kaçak akım rölesinin (hayat koruma şalteri) son birkaç haftadır özellikle akşam saatlerinde ve yağmurlu havalarda aniden attığını, evi tamamen karanlığa gömdüğünü anlattı. Birkaç kez başka kişilere kontrol ettirdiklerini ancak "şalter arızalı" denilerek parçanın değiştirilmesine rağmen sorunun çözülmediğini belirttiler. Biz adrese ulaştığımızda, sorunun parçada değil, tesisatın derinliklerinde saklanan sinsi bir izolasyon hatasında olduğunu biliyorduk.
Kaçak Akım Rölesi Neden İnatla Atar?
Elektrik tesisatında kaçak akım rölesi, bir güvenlik bekçisidir. Eğer sistemden çıkan akım ile geri dönen akım arasında 30 miliamperlik bir fark oluşursa, bu akımın bir yerlerden (bir insan üzerinden veya nemli bir duvardan) toprağa sızdığı anlamına gelir. Bahçelievler’deki bu vakamızda, rölenin rastgele zamanlarda atması, arızanın sabit bir kısa devre olmadığını, değişken bir etkene (nem, ısı veya titreşim) bağlı olduğunu gösteriyordu. Pendik elektrikçi uzmanlığımızla ilk iş olarak panoyu devre dışı bırakıp linyeleri (hatları) tek tek izole ettik ve her bir hattın yalıtım direncini ölçmeye başladık.
Meger Ölçümleri ve Arıza İzolasyon Süreci
İzolasyon test cihazı (Meger) ile yaptığımız ölçümlerde, mutfak ve balkon hattının birleştiği bölgede direncin standartların altına düştüğünü gördük. Normal bir tesisatta bu değerin megohm seviyelerinde olması gerekirken, burada direnç akımın sızmasına izin verecek kadar düşmüştü. Ailenin günlük alışkanlıklarını sorguladığımızda, balkon yıkandığında veya şiddetli yağmur yağdığında arızanın sıklaştığını öğrendik. Bu bilgi, bizi balkonun dış cepheye bakan aydınlatma hattına yönlendirdi. Ancak dışarıdan bakıldığında her şey normal görünüyordu; armatürler kuru, prizler kapalıydı.
Gizli Nem Yuvası: Duvar Arkasındaki Sızıntı
Teknolojik takip dedektörlerimizle duvar içindeki kablo rotasını izlerken, salon duvarının iç kısmında, asma tavanın hemen altında gizli kalmış bir buat kutusu saptadık. Bu kutu, önceki tadilatlar sırasında üzerine alçı çekilerek tamamen kapatılmıştı. Bölgeyi hassas bir şekilde açtığımızda şaşırtıcı bir manzarayla karşılaştık: Üst katın balkon giderinden sızan su, betonun içindeki çatlaklardan süzülerek tam da bu buatın içine ulaşıyordu. Kutu içindeki klemensler suyun etkisiyle oksitlenmiş ve nemli bir çamur tabakası oluşturmuştu. Akım, bu nemli tabaka üzerinden doğrudan toprak hattına sızıyor ve röleyi anında açtırıyordu.
Kökten Çözüm: İzolasyon ve Hat Yenileme
Sorunlu noktayı bulduktan sonra, sadece kurutmakla yetinmedik. Islanmış ve özelliğini yitirmiş olan kablo uçlarını kestik,buat kutusunu tamamen temizleyerek suyun giriş yaptığı beton çatlağını özel bir yalıtım dolgusuyla kapattık. Klemensleri, neme karşı daha dirençli olan yaylı tip konnektörlerle değiştirdik ve buat kapağını su sızdırmaz hale getirip tekrar kapattık. Bu müdahale, Bahçelievler’deki müşterimizin sadece elektriğini geri getirmekle kalmadı, aynı zamanda elektrik çarpması riskini de ortadan kaldırdı. Pendik elektrikçi olarak yaptığımız son ölçümlerde, tesisatın yalıtım değerinin artık mükemmel seviyede olduğunu gördük.
Güvenlik İçin Altın Tavsiyeler
Proje sonunda aileye, kaçak akım rölesinin asla devre dışı bırakılmaması gerektiğini, röle atıyorsa bunun tesisatta bir can güvenliği riski olduğu anlamına geldiğini detaylıca anlattık. Bahçelievler gibi binaların bitişik nizam olduğu mahallelerde, üst kattan gelen sızıntılar sadece boyayı bozmaz, elektrik hatlarınızı da tehlikeye atar. Eğer evinizde açıklanamayan elektrik kesintileri yaşıyorsanız, sorunu şalteri değiştirerek çözemezsiniz. İleri teknoloji ölçüm cihazları ve deneyimli bir bakış açısı, evinizi hem karanlıktan hem de yangın riskinden kurtarır. Biz, Bahçelievler’de o akşam sadece bir arızayı gidermedik, bir ailenin huzurla uyumasını sağladık.